|
Lastik Nedir?
Üstün bir teknoloji ürünü olan lastik, aracın zeminle tek
temas noktasıdır. Bu temas noktasının alanı, her lastik için bir kartpostal
büyüklüğündedir. Lastik çeşitli işlevlerini yerine getirmek için, işte
bu birkaç santimetre karelik alanla yetinmek zorundadır. Lastiğin en önemli
işlevlerini ise şöyle sıralayabiliriz:
Taşımak: Aracı ve tüm yükünü
taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük
transferine mukavemet göstermek.
Aktarmak: Fren yapıldığında
ve viraj alırken motorun gerekli gücünü aktarmak.

Yönlendirmek: Yolun durumu
ve iklim şartları ne olursa olsun, aracı büyük bir emniyetle yönlendirmek.
Pürüzlerin etkisini azaltmak:
Şöförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olmasını
sağlamak için yolun pürüzlerinin etkisini azaltmak.
Uzun ömürlü olmak: Performansını
milyarlarca lastik devri boyunca en üst düzeyde tutmak için uzun ömürlü
olmak.
Lastiklerinizin bütün özelliklerinden en iyi şekilde faydalanmanız
için bu broşürdeki bilgi ve önerileri dikkatlice okumanızı tavsiye ederiz.
Bir lastik üzerindeki bilgiler nasıl okunur?
1. "Bib", aşınma
göstergesinin yerini belirler.
(Bibendum: Michrlin'in sembolik lastik adamı)
2. Lastiğin deseni:
MXV3A
3. Tescilli marka
4. Lastiğin eni:
185mm
5. Lastiğin Serisi
(H/S %55)
6. Lastik konstrüksiyonu:
R (Radyal)
7. Jant çapı 15
inç
8. Lastik başına
487 kg
9. Hız kodu: (V=240km/h)
10. Şambrelsiz lastik:
Tubeless
Azami hız kodları:
M: 160 km/h
Q: 160 km/h
R: 170 km/h
S: 180 km/h
T: 190 km/h
H: 210 km/h
V: 240 km/h
Z: 240 km/h
üzerindeki hızlar:
W: 270 km/h
Y: 300 km/h
Uygun Şişirin
Azami performans sağlamak ve kendi emniyetiniz için lastiklerinizi
uygun şişirin
Lastiklerinizin basıncını, stepneniz de dahil olmak üzere,
kontrol edin.
Normal şartlar altında, lastiklerinizin basıncı düzenli
olarak düşer.
Lastiklerinizin basıncı, onbeş günde bir, soğukken, yani,
aracınızı kullandıktan sonra, kontrol edilmelidir. Araç seyir halindeyken,
lastiklerin basıncı artar, bu nedenle kesinlikle yeni durdurulmuş olan
bir aracın lastiklerini indirmeyin. Sıcak lastiklerin basıncının soğuk
haldeki basınçtan en az 4 psi daha fazla olduğunu unutmayın.

Lastikleri fazla şişirmeniz gereken durumlar:
Yüksek hızda uzun bir yol yapmanız gerekiyorsa veya aracınızın
yükü fazlaysa, lastiklerinizin basıncını artırmanızda yarar vardır.
Bunun için, araç üreticisinin tavsiye ettiği yüklü veya
uzun yol basınçlarını kullanınız. Araç üreticisinin basınç tavsiyesini
kapı içlerinde, bagaj kapağının içindeki etiketlerde veya aracın el kitabında
bulabilirsiniz.
Yeterince şişmemiş lastikler:
Yeterince şişirilmedikçe lastiklerinizin kenarlarına normalden fazla yük
biner, bu da lastik karkasının gereğinden fazla yorulmasına, darbelere
karşı daha kırılgan olmasına, lastiklerin ısısının artmasına ve anormal
bir aşınmaya neden olur. Bunun sonucu olarak, lastiklerinizin maruz kaldığı
telafi edilmez zarar, anında veya daha sonra lastiğin patlamasına neden
olur.
Lastiklerin basıncı düştüğünde, nedeninin bulunması ve gerekiyorsa
lastiğin tamiri için muhakkak bir lastik tamircisine başvurulması gerekmektedir.
Sübap: Lastik için
hayati önemi olan bu parça her yeni lastik değişiminde mutlaka değiştirilmelidir.
Sübap kapağı: Görünürde
lüzumsuz bir ayrıntı gibi görünüyorsa da, lastiğinizin hava kaçırmaması
için çok önemli bir unsurdur. Lastiklerin her basınç kontrolünden sonra
temizlenerek yerine takılmalıdır.
Karavan veya tekne çeken araçlar: Bu
özel hallerde, römorkun aracın yükünü arttırdığı unutulmamalıdır. dolayısıyla
aracınızın aracınızın arka lastiklerinin basıncının artırılması gerekmektedir.

Özen gösterin, aracınızın ömrü uzasın.
Lastikleriniz, performansından hiçbirşey kaybetmemeleri için, düzenli
olarak ve her uzun yoldan önce mutlaka kontrol edilmelidir. Şu akıldan
çıkmamalıdır ki, bakım, aracın genel durumu, kullanma tarzı ve yolların
durumu, lastiklerin ömrünü büyük ölçüde etkiler. Belli bir hızdan itibaren
ortaya çıkan titreşimleri önlemek için, balans ayarını bir uzman yapmalıdır,
zire bu işlem, teknik bilgi ve özel cihazlar gerektirmektedir.
Lastiklerinizin aşınmasını ve ömrünü etkileyen faktörler:
Aracın özellikleri (ağırlık, güç,...), yolların güzergahı
(düz, virajlı), yol kaplaması (düzgün satıh, bozuk satıh), aracın mekanik
durumu (ön rot ayarı, arka rot ayarı, amortisör ve frenlerin durumu...),
kullanma tarzı (ani kalkış, kazık fren, viraj alış hızı...), sürat (lastikler,
düz yolda, 120 km/h'lik bir süratte, 70 km/h süratte olduğundan iki misli
daha çok aşınırlar.), ortam sıcaklığı.
Lastiklerin basıncı eğer gerekli düzeyde değilse, lastikler daha çabuk
ve düzensiz şekilde aşınırlar. Bunda başka istek dışı meydana gelen darbeler
de (kaldırıma vurma, yol üzerindeki çukurlar) aracın mekanik bazı aksam
ayarının bozulmasına veya tahribatına neden olabileceği gibi lastiklerin
içten hasar görmesine de neden olabilir; bu hasarın sonuçları, bazen çok
sonra ortaya çıkabilir.
Lastiklerinizin düzenli kontrol edilmesi sayesinde, hataları (anormal
aşınma, basınç düşmesi...) beilrleyebilir ve zamanında önlemini alabilirsiniz.
Lastiğinizin kalitesini koruyabilmek için, en ufak bir şüpheniz olduğunda,
sürüş konforunuz ve emniyetiniz için bir Michelin uzmanına danışın.
LASTİKLERİNİZİN AŞINMASINI YAKINDAN İZLEYİN.
Lastiklerinizin dişini (desenini) kontrol ederek aşınmalarını
izleyebilirsiniz. Lastik deseni, özellikle ıslak zeminde çok önemli bir
emniyet faktörüdür.
Bütün lastiklerde 1.6 mm kalınlığında bir aşınma göstergesi bulunur. Michelin
lastiklerinde bu gösterge, lastiğin yan omuzunda bulunan Bib (Michelin'in
lastik adamı) ile belirtilmiştir. Lastiklerinizin aşınma derecesini saptamak
için bu göstergeye bakmanız yeterlidir. Lastiklerinizin yasal aşınma sınırına
gelmemiş olsalar bile. lastiğinizin su boşaltma hızı aşınma ile azalmış
olacaktır.
AKILLI SEÇİM, HUZURLU SÜRÜŞ
Aracınızın orijinal lastikleri, onun performansını
azami düzeye ulaştıracak şekilde seçilmiştir. Ama siz kullanma tarzınızı,
iklim şartlarını, yolların durumu ve uzunluğunu göz önünde bulundurarak,
başka bir seçim yapabilirsiniz.
Ancak her koşulda, size, kullanma şartlarınıza en uygun çözümü teklif
edecek bir Michelin bayiine danışmanız menfaatinize olacaktır.
Lastik takma, değiştirme, rot ayarı, uzman işidir;
Yanlış takılmış ve değiştirilmiş bir lastik, hem kendi performansını azaltır,
hem de sizin emniyetinizi tehlikeye sokar.
Özel durumlar ve geçici olarak kullanılan stepneler dışında, aynı aks
üzerine monte edilen lastikler birbirinin aynı olmalıdır. Aracın yola
iyi intikabı için, en yeni veya en az aşınmış lastikler, araç ister önden
ister arakadan çekişli olsun, mutlaka arka dingile takılmalıdır.
Patlama halinde gerekli muayeneden sonra, bir lastik tamircisi, lastiğin
tamirine karar vermelidir ve tamir için mutlaka mantar yama tabir edilen
yama tercih edilmelidir. Hiç bir zaman sıcak tamir ve fitili tamir yaptırmayınız.
Sübap ve iç lastiğin her müdaheleden sonra, değiştirilmesi tavsiye edilir.
Tubless bir lastiğe iç lastik konulması tavsiye edilmez.
Çivikli lastiklerin kullanımı değişik ülkelerde yönetmeliklerle düzenlenmiştir,
Bu lastikleri taktırmadan önce, ilgili yönetmelik hakkında bilgi edinmenizde
yarar vardır.
Dikkat: "M+S" kar lastiklerinin sürat
kapasitesi, aracın orijinal lastiklerinden daha düşük olabilir. Bu hallerde,
seyir sürati bu tahditlere uygun olarak düşürülmelidir.
İlerlemenin Sırrı Sürekli Yenilik.
1889 yılında Edouard Mıchelin, kendi adını taşıyan
şirketin başına geçer. Çok az bir zaman sonra da, değiştirilebilen bisiklet
lastiğnin patentini alır ve şirketin bütün gücünü, lastik tekniğinin gelişmesine
adar. Böylece, 1895 yılında, dünya tarihinde ilk defa "1 Eclair"
(şimşek) adı verilen otomobil, şişirilebilen lastikli tekerler üzerinde
yürütülür.
Paris _ Bordeaux- Paris yarışına katılan bu otomobil, bu lastiğin o zamana
kadar kullanılandolgu lastikten çok daha iyi performans verdiğini ortaya
koyar. 1898 yılında yaratılan Bibendum tiplemesi (Michelin'in sembolü
lastik adam), araştırmadan yenilğe, bisiklet lastiğinden, uçak lastiğine
kadar bütün tekerlekli araçlarda lastik kullanımının öncülüğünü yapan
şirketin sembolü olur. 1946 yılında, çelik gövdeli radyal lastik patentinin
şirketçe alınması, dünya taşımacılığında yeni bir çığır açar. Böylece
sürekli yenilenme ve ileri teknoloji sayesinde, Michelin, lastik piyassında
dünya lideri olur.
Bir araç ile zemin arasındaki tek ilişki lastiktir.

Arabanızın performansına uygun lastiği nasıl
seçmelisiniz.
Lastiğin hız ve yük endeksi takılacağı aracın teknik özelliklerine göre
belirlenir.
Lastiğin ebadı, hız ve yük endeksleri araç üreticisi firma tarafından
en konforlu ve emniyetli kullanımı sağlamak amacına yönelik olarak belirlenmiştir.
Hız endeksi yalnızca ulaşılması gereken hız sınırını değil, aynı zamanda
aşağıdaki üç ana özelliği bir araya getiren direnç endeksine karşılık
gelir. PERFORMANS/SÜRÜŞ/EMNİYET.

LASTİKLERİNİZİ NE ZAMAN DEĞİŞTİRMELİSİNİZ?
Kullandığınız lastilerin diş derinliği 1.6 mm'ye
düştüğünde emniyetiniz için yeni lastiklerle değiştirmelisiniz.

Neden her yeni lastikle beraber sübabın da
değiştirilmesi şarttır?
Sübap, lastiğin hava geçirmezliğini dolayısıyla
uzun ömür ve emniyetini sğlar. Kullanım esnasında sübap merkezkaç kuvveti
ve yorulma nedeniyle aşınır. (Saatte 100 km hızla 195/70 R 14 ebadında
tekerleğe takılan sübap 1.7 kg'lık dengesiz yük uygular).
Tasarruf amacıyla yeni sübap alınmaması durumunda,
lastiğin uzun ömür ve emniyeti tehkileye düşecektir.

NEDEN BALANS YAPILIR?
Balans ayarı dönen parçaların düzensiz titreşimlerini
önlemek amacıyla gereklidir. Lastik ve dolayısıyla araç dengelenmediği
takdirde: Sürüş konforunda azalma. Lastiğin süspansiyon, direksiyon, dönüş
unsurlarında bozulma meydana gelecektir. Sürüş esnasında titreşimler hissedilmez.
Araç tarafından bu titreşimler yok edilse dahi ön jantlar da balanslama
çok önemlidir. Balansızlık aracı kullanırken hissedilmese bile araca zarar
veriyor olabilir. Bu nedenle hem ön hem arka lastiklere balans işlemi
uygulanmalıdır.

Jantları iyi merkezlemek için ne yapmalısınız?
Jantlar araca takılırken bijonlar gereğinden fazla
sıkılmamalı ve takometre kullanılmalıdır.

Bijonların dengeli sıkılması:
Jant ve aksların yıpranmasını önleyecektir. Tüm bijonların
eşit oranda sıkıştırılmasını sağlayacaktır. Lastiğin çıkarılmasını kolaylaştıracaktır.
Lastik hava basıncı neden ve nasıl kontrol adilmelidir? Doğru basınç,
lastiğin uzun ömür ve emniyetini sağlayan en önemli faktördür. Basınç,
lastik soğuk iken kontrol edilmelidir. Lastik sıcak iken basınç kontrolü
yapılırsa, tavsiye edilen basınç oranına en az 4 psi ilave edilmelidir.
Lastik basınçları düzenli olarak kontrol edilmelidir (en az onbeş günde
bir) Lastik hava basınç düşüklüğ aşağıdakilerle açıklanabilir. Kullanımdan
ötürü lastik havasının doğal olarak düşmesi. Hava sıcaklığındaki değişmeler.
Yabancı bir cismin (çivi vb) lastiğe batması sonucu. Tuless lastiklerde
çivi lastikten çıkmadığı sürece lastiğin havası tamamen boşalmaz. Ancak
lastiğin hareketinden dolayı çivi yerinde kalsa bile hava kaçırır.

Lastik hava basıncı nasıl ayarlanmalıdır?
Lastik şişirme basıncı aracın kullanımına bağlıdır.
Tavsiye edilen basınç, araçtan araca farklılık gösterebilir.
Her koşulda araç üreticisinin tavsiyesine uyunuz. Karavan, römork ve tekne
taşıyıcı gibi çekilen araçların lastiklerine özel basınç uygulanmalıdır.

Neden yeni ve az kullanılmış lastikler arkaya takılmalıdır?
Ani frenleme, keskin virajları dönme ve özellikle kaygan
yüzeyler gibi zor durumlarda yol hakimiyetini sağlayabilmek için yeni
veya az kullanılmış lastikler mutlaka arka dingile takılmalıdır.

|